Lotayamm

search
မာတိကာ

contents

သတင္းမ်ား

ေအာ္တဇင္(Autism spectrum disorder)

ေန႔ရက္:
Jul 12, 2018


အမ်ိဳးအစား :
က်န္းမာေရး
TrustOo

ေအာ္တဇင္ဆိုတာ ဦးေႏွာက္တစ္ေနရာရာက ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အရွိန္လြန္ၿပီး ဦးေႏွာက္ရဲ႕အျခားေနရာေတြနဲ႔ စည္းကိုက္ဝါးကိုက္ လိုက္ေလ်ာညီေထြမျပဳမူႏိုင္ေတာ့တဲ့ ျပႆနာပါ။မ်ိဳး႐ိုးဗီဇနဲ႔ သက္ဆိုင္မႈမရွိေၾကာင္းေတြ႕ရပါတယ္။ႀကီးျပင္းရာ ပတ္ဝန္းက်င္နဲ႔မသက္ဆိုင္ပါ။ေရာဂါျဖစ္ရျခင္း အျခားအေၾကာင္းရင္းမ်ားကိုရွာေဖြေနဆဲပါ။

လကၡဏာမ်ား

ေအာ္တဇင္ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ပုံမွန္မဟုတ္တာျခင္း မတူပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ေလးေတြက အခ်က္ (၃) ခ်က္မွာ ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈ ျဖစ္ေနတာျခင္းေတာ့ တူပါတယ္။

(၁) စိတ္ခံစားမႈ ပုံမမွန္ျခင္း

ဥပမာမ်ား-

ေန႔စဥ္ၾကားေနက်အသံမ်ားကို အလြန္အကြၽံေၾကာက္႐ြံ႕ျခင္း

လႈပ္ရွားေနေသာ အရာဝတၳဳမ်ားကိုမွ ႏွစ္ၿခိဳက္ျခင္း

အပူဓာတ္ႏွင့္ နာက်င္ျခင္းကို သူမ်ားထက္ ခံႏိုင္ရည္ရွိျခင္း (ဥပမာ-ေခ်ာ္လဲ ေခါင္းေပါက္တာေတာင္ မငိုျခင္း)

စိတ္ဆိုး ေဒါသထြက္လြယ္ျခင္း

ကေလးပီပီ အ႐ုပ္မ်ိဳးစုံကို မႏွစ္သက္ဘဲ တစ္မ်ိဳး ႏွစ္မ်ိဳးကိုပဲ စြဲလမ္းႏွစ္ၿခိဳက္ျခင္း

လုပ္ေနက် အရာတစ္ခုမွ ေသြဖယ္ရမွာကို လုံးဝလက္မခံျခင္း

(၂) အျပဳအမူ ပုံမမွန္ျခင္း

ဥပမာမ်ား-

တစ္စုံတရာကို ထပ္ခါတလဲလဲ လွည့္ေနျခင္း

တစ္စုံတရာကို ထပ္ခါတလဲလဲ စီတန္းေနျခင္း

လက္ဖဝါးကို ေမွာက္လိုက္လွန္လိုက္ တစ္ခ်ိန္လုံးလုပ္ေနျခင္း

လက္ႏွိပ္ဓာတ္မီးကို ပိတ္လိုက္ဖြင့္လိုက္ အခ်ိန္တိုင္းလုပ္ေနျခင္း

(၃) စကားေျပာႏွင့္ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရး ပုံမမွန္ျခင္း

ဥပမာမ်ား-

၁၂ လထိ လက္ညႇိဳးမထိုးတတ္ျခင္း

၁၂ လထိ တာ့တာ မလုပ္တတ္ျခင္း

၁၂ လထိ သူ႔အမည္ေခၚလွ်င္ လုံးဝ မတုံ႔ျပန္ျခင္း

၁၈ လထိ စကားတစ္လုံးမွ မေျပာျခင္း

၂ ႏွစ္အထိ စကားလုံးတြဲမ်ား လုံးဝမေျပာျခင္း

ေျပာတတ္ၿပီးသား စကားလုံးမ်ား မေျပာေတာ့ျခင္း

စကားလုံးတစ္လုံးကို အႀကိမ္ႀကိမ္ေျပာျခင္း

ၿပဳံးျပရင္ ျပန္မၿပဳံးျခင္း

အျခားကေလးေတြကို စိတ္မဝင္စားျခင္း

သူ႔ကိုစကားေျပာရင္ အေဝးတစ္ေနရာကို ေငးၾကည့္ေနတတ္ျခင္း

တစ္ေယာက္ထဲ ကစားရတာကိုမွ ႏွစ္သက္ျခင္း

သူ႔အႀကိဳက္ သူစိတ္ဝင္စားတာကို သူမ်ားကို မေျပာျပျခင္း

ျဖစ္ပြားရေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ား

- မ်ိဳး႐ိုးဗီဇႏွင့္သက္ဆိုင္မႈရွိေၾကာင္းေတြ႕ရသည္။ေရာဂါျဖစ္ရျခင္းအေၾကာင္းရင္းမ်ားကို 

  ရွာေဖြေနဆဲပါ။

ျဖစ္ႏိုင္ေခ်မ်ားသူမ်ား

- ေယာက်္ားေလး

- မ်ိဳး႐ိုးရွိေသာသူမ်ား

- အျခားေသာ ဖြံၿဖိဳးမႈေနာက္က်တတ္ေသာ ေရာဂါမ်ားႏွင့္တြဲေနျခင္း

- ၂၆ ပတ္ႏွင့္ေစာ၍ေမြးေသာ လမေစ့သည့္ကေလးမ်ား

- မိဘမ်ား၏အသက္အ႐ြယ္ႏွင့္လဲဆိုင္ပါသည္။မိဘမ်ား အသက္ႀကီးလွ်င္ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်

  ပိုမ်ားပါသည္။

ဆရာဝန္ႏွင့္ သြားေရာက္ျပသသင့္ေသာ အခ်က္မ်ား

မိဘမ်ားအေနႏွင့္ ေအာ္တဇင္၏လကၡဏာမ်ားကို မ်ားေသာအားျဖင့္ အသက္တစ္ႏွစ္ပတ္ဝန္းက်င္အ႐ြယ္တြင္ သတိထားမိတတ္ၾကသည္။ကေလးငယ္၏အျပဳအမူ၊အေျပာအဆိုႏွင့္ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရး ပုံမမွန္ျခင္းျဖစ္ေပၚပါက သက္ဆိုင္ရာ ကေလးဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးျပသသင့္ပါတယ္။

သတိထားရမည့္အခ်က္မ်ား

- အသက္ ၆ လအ႐ြယ္အထိ မၿပဳံးျပတတ္ျခင္း

- အသက္ ၉ လအ႐ြယ္အထိ အသံျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊  မ်က္ႏွာမူဟန္ျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း ခံစားမႈကိုမေဖာ္ျပတတ္ျခင္း

- အသက္ ၁ ႏွစ္အ႐ြယ္ထိ ခိုးခိုးခစ္ခစ္ရယ္သံျပဳလုပ္မႈမရွိျခင္း

- အသက္ ၁ ႏွစ္ႏွင့္ ၂ လအ႐ြယ္ထိ ေျခဟန္လက္ဟန္ျဖင့္မေဖာ္ျပတတ္ျခင္း ဥပမာ 

   လက္ညႇိဳးထိုးျခင္း၊တာ့တာျပျခင္း

- အသက္ ၁ ႏွစ္ႏွင့္ ၄ လအထိ စကားတစ္ေၾကာင္းကိုၿပီးျပည့္စုံစြာ မေျပာႏိုင္ျခင္း

- အသက္ ၂ ႏွစ္အထိ စကားစုႏွစ္ခုကို ဆက္၍မေျပာတတ္ျခင္း

- သင္ၾကားထားေသာ အေျပာအဆို၊ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးမ်ား အသက္အ႐ြယ္မေ႐ြး ေမ့သြားႏိုင္ျခင္း

စစ္ေဆးမႈမ်ား

- အထက္ေဖာ္ျပပါ လကၡဏာမ်ားျဖစ္ေပၚပါက ကေလး   ဦးေႏွာက္ႏွင့္အာ႐ုံေၾကာအထူးကုဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ျပသသင့္ပါတယ္။

ကုသျခင္း

ေအာ္တဇင္တိုင္းက ဉာဏ္ရည္မမွီသူမ်ား မဟုတ္ပါဘူး။ ႀကီးျပင္းလာတဲ့အခါ အမ်ားနည္းတူ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းျပဳႏိုင္ဖို႔ ရာ အတြက္ စကားသင္ဖို႔နဲ႔ ပညာသင္ၾကားေရးမွာ အထူး အကူအညီလိုပါတယ္။

ကိုယ့္ကေလးမွာ ေအာ္တဇင္ ရွိတယ္လို႔ သံသယရွိရင္ မိသားစုဆရာဝန္မွတဆင့္ျဖစ္ေစ ကေလးဆရာဝန္နဲ႔တိုက္႐ိုက္ျဖစ္ေစ အျမန္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ပါ။ ေရာဂါရွိမရွိဆုံးျဖတ္ဖို႔ ဆရာဝန္အျပင္ စိတ္ပညာရွင္, ကေလး စိတၱဇဆရာဝန္ အစရွိသူတို႔ အဆင့္ဆင့္စစ္ေဆးၿပီး တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးရပါတယ္။ ျမန္မာ ေအာ္တဇင္ အသင္းနဲ႔လည္း ဆက္သြယ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေအာ္တဇင္ကို ကုသတဲ့ ေဆးဝါးမရွိပါ။ ဒါေပမယ့္ ေရာဂါရွိတာသိရင္ လိုအပ္တဲ့ အေထာက္အကူအမ်ားႀကီးေပးျခင္းျဖင့္ ကေလးရဲ႕ အနာဂတ္ အဆင္ေျပေအာင္ ပံ့ပိုးေပးႏိုင္ပါတယ္။

ကာကြယ္ျခင္း

ေအာ္တဇင္ကို ကာကြယ္ႏိုင္ေသာ နည္းလမ္းမရွိပါ။လိုအပ္တဲ့ အေထာက္အကူအမ်ားႀကီးေပးျခင္းျဖင့္ ကေလးရဲ႕ အနာဂတ္ အဆင္ေျပေအာင္ ပံ့ပိုးေပးႏိုင္ပါတယ္။

Ref: Mayo Clinics 

Credit: Dr Toe 

သင္သိလိုသမွ် က်န္းမာေရးေမးခြန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍
Healthcare.com.mm ၏ hotline နံပါတ္ 7887 သို႔ MPT မိုဘိုင္းလ္ဖုန္းျဖင့္ ၂၄ နာရီ အခ်ိန္မေ႐ြး  ေခၚဆိုၿပီး ဆရာဝန္မ်ားႏွင့္ တိုက္႐ိုက္ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ႏိုင္ပါၿပီရွင္။

ေန႕စဥ္ အသစ္အသစ္ေသာ သတင္းမ်ား ကို သိရိွႏိုင္ရန္ လိုတရ Application အား ဤေနရာတြင္ ႏွိပ္၍ အခမဲ႔ Download ရယူပါ။