Lotayamm

search
မာတိကာ

contents

သတင္းမ်ား

ေသြးအမ်ိဳးအစားမတူေသာ္လည္း ေက်ာက္ကပ္အစားထိုးလို႔ရပါျပီ

ေန႔ရက္:
May 17, 2018


အမ်ိဳးအစား :
က်န္းမာေရး
HelloSayarwon
သိပ္မၾကာခင္က စမ္းသပ္ေအာင္ျမင္မႈေတြအရ လူနာရဲ႕ေသြးအမ်ိဳးအစားနဲ႔မတူညီေသာ္လည္း ကိုယ္တြင္းအဂၤါအစားထိုးကုသမႈေတြ လုပ္ေဆာင္နိုင္ခဲ့ပါတယ္။

လူနာနဲ႔ေသြးအမ်ိဳးအစားမတူဘဲ ပထမဆံုးေက်ာက္ကပ္အစားထိုးကုသမႈကို စင္ကာပူမွာ လုပ္ေဆာင္နိုင္ခဲ့တာ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခုမျပည့္ေသးပါဘူး။ အဲဒီမတိုင္ခင္က အစားထိုးကုသမႈတိုင္းအတြက္ ေပးလွဴသူနဲ႔ လက္ခံသူ ေသြးအမ်ိဳးအစားကိုက္ညီဖို႔ လိုအပ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ေပးလွဴထားတဲ့ကိုယ္တြင္းအဂၤါေတြရွားပါးလာမႈနဲ႔ရင္ဆိုင္လာရတဲ့အခါ ဒီျပႆနာကိုေျဖရွင္းနိုင္မယ့္နည္းလမ္းတစ္ခုကို အေျဖထုတ္ဖို႔ သုေတသီေတြက ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၀ခုႏွစ္ အစပိုင္းေလာက္မွာေတာ့ ဂ်ပန္နိုင္ငံမွအဖြဲ႔ေတြ ဦးေဆာင္တဲ့ ABO-incompatible kidney transplants လို႔ေခၚတဲ့ ေသြးအမ်ိဳးအစားမတူညီဘဲ ေက်ာက္ကပ္အစားထုိးကုသတဲ့ စမ္းသပ္ကုထံုးက အံ့ၾသေလာက္စရာ ေအာင္ျမင္မႈႏႈန္းနဲ႔စတင္ေပၚထြက္လာခဲ့ပါတယ္။ “ABO” ဆိုတာက မတူညီတဲ့ေသြးအမ်ိဳးအစား - Aေသြး၊ B ေသြး၊ AB ေသြးနဲ႔ O ေသြးကို ရည္ညႊန္းတာျဖစ္ပါတယ္။

“အစားထိုးကုသတယ္ဆိုတာက တျခားသူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ကိုယ္တြင္းအစိတ္အပိုင္းတစ္ခုခုကို လူနာထဲ ထည့္တာျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေသြးအုပ္စုတူညီမႈက အျမဲတမ္းအေရးၾကီးပါတယ္” ဟု စင္ကာပူႏိုင္ငံ Gleneagles ေဆးရံုမွ ေက်ာက္ကပ္အထူးကုဆရာဝန္ႏွင့္ အႏၱရာယ္ၾကီးမားသည့္ ေက်ာက္ကပ္အစားထိုးကုသမႈကို စင္ကာပူႏုိင္ငံတြင္ ေအာင္ျမင္ေအာင္ျပဳလုပ္ႏုိင္တဲ့ ဆရာ၀န္အနည္းငယ္ထဲမွာပါ၀င္တဲ့ ေဒါက္တာေရာ္ဂ်ာတန္ (Dr.Roger Tan) ကေျပာပါတယ္။

“ေသြးအုပ္စုမတူဘူးဆိုရင္ ခႏၶာကိုယ္က လက္မခံတဲ့ႏႈန္းထားက အရမ္းျမင့္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ပဲ ေသြးအုပ္စုမတူတဲ့သူေတြမွာ ေက်ာက္ကပ္အစားထိုးမႈလုပ္တယ္ဆိုတာ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးလို႔ ယူဆခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လြန္ခဲ့တဲ့ ရွစ္ႏွစ္ေလာက္ကစျပီး ဒီလိုရႈပ္ေထြးခက္ခဲတဲ့ ကုသမႈေတြကို ျပဳလုပ္ဖို႔အတြက္ စင္ကာပူႏုိင္ငံမွာ နည္းပညာနဲ႔ ကၽြမ္းက်င္မႈေတြရွိေနျပီျဖစ္ျပီး ရလဒ္ေတြကလည္းအရမ္းကိုေကာင္းမြန္ပါတယ္” လို႔ ေဒါက္တာတန္က ဆက္ေျပာပါတယ္။

ခႏၶာကိုယ္ကလက္မခံတဲ့ rejection ျဖစ္နိုင္ေျခနည္းပါး

ဒီကုထံုးမွာဆိုရင္ ေသြးအမ်ိဳးအစား ကိုက္ညီမႈရွိရွိ မရွိရွိ ခြဲစိတ္ကုသမႈက အတူတူပါပဲ။ ကြာျခားခ်က္ကေတာ့ အစားထိုးမကုသခင္နဲ႔ ကုသျပီး ရက္ပိုင္းအတြင္းမွာလုပ္ေဆာင္ရမွာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ကုသမႈခံယူသူအေနနဲ႔ အစားထိုးအဂၤါအစိတ္အပိုင္းကို ခႏၶာကိုယ္က လက္မခံတဲ့ rejection ျဖစ္မလာေစဖို႔ ပဋိပစၥည္းေတြကို ရွင္းလင္းေပးမယ့္ ေသြးရည္ၾကည္လဲလွယ္ျခင္းကို ခံယူရပါတယ္။ ေသြးအမ်ိဳးအစားမတူညီတဲ့အေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္ကို ခႏၶာကိုယ္က လက္မခံႏုိင္တဲ့ျဖစ္ႏုိင္ေခ်က အရင္က တအားျမင့္တက္ေနေပမယ့္ ေသြးရည္ၾကည္လဲလွယ္မႈကိုခံယူျပီးရင္ေတာ့ အဲဒီႏႈန္းထားက ၈ရာခိုင္ႏႈန္းကေန ၁၂ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ထိပဲရွိပါေတာ့တယ္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကံေကာင္းတာက ေလာေလာဆယ္ထိ ခႏၶာကိုယ္က လက္မခံတဲ့အျဖစ္အပ်က္က တစ္ခုပဲျဖစ္ခဲ့ျပီး အဲဒီမွာလည္း အလြယ္တကူ ေဆး၀ါးေတြနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ကုသလို႔ရခဲ့ပါတယ္”လို႔ ေဒါက္တာတန္က ရွင္းျပပါတယ္။

ေသြးရည္ၾကည္လဲလွယ္မႈေၾကာင့္ ဆရာဝန္ေတြက လူနာရဲ႕ကိုယ္ခံအားကို အားနည္းေစနိုင္တဲ့ ေဆးျပင္းေတြသံုးရတဲ့အတြက္ အခ်ိန္အခိုက္အတန္႔အတြင္းမွာေတာ့ တျခားေရာဂါဝင္နိုင္ေျခပိုမ်ားသြားေစပါတယ္။

ကုထံုးအတြက္ကေတာ့ ရႈပ္ေထြးတဲ့ရက္ရွည္ကုသေစာင့္ေရွာက္မႈနဲ႔ အစားထိုးကုသမႈၾကားမွာ ကြာျခားခ်က္နည္းပါတယ္။ နည္းလမ္းႏွစ္ခုစလံုးက ကိုယ္ခံအားကိုႏွိမ့္ထားရတဲ့ immunosuppressants ေတြသံုးတာျဖစ္ျပီး ခႏၶာကိုယ္က တစ္ႏွစ္အတြင္းမွာ အစားထိုးအဂၤါအစိတ္အပိုင္းကို လက္ခံပါလိမ့္မယ္။

ကြာျခားတာက ေသာက္သံုးရတဲ့ေဆးဝါးပမာဏျဖစ္ပါတယ္။ ABO-incompatible kidney transplant ကုထံုးခံယူျပီးေနာက္ပိုင္း ေသာက္ရတဲ့ေဆးက ပံုမွန္ကုထံုးထက္ ပိုမ်ားပါတယ္။

“အစားထိုးကုသမႈေတြရဲ႕ ထံုးစံအတိုင္း လူနာက ကိုယ္ခံအားႏွိမ့္တဲ့ေဆးေတြ တစ္သက္လံုး ေသာက္သံုးရပါတယ္။ အဓိကက်တာက ေဆးေသာက္ရတဲ့ႏႈန္းထားေတြက အခ်ိန္နဲ႔အမွ် ေလ်ာ့က်သြားပါတယ္။  တခ်ိဳ႕လူေတြမွာ သံုးမ်ိဳးေသာက္ေနတာကေန ႏွစ္မ်ိဳးကိုေလ်ာ့က်သြားႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေသခ်ာတာတစ္ခုက တစ္သက္လံုးေတာ့ ေဆးေသာက္သြားရပါလိမ့္မယ္” လို႔ ေဒါက္တာတန္က ေျပာပါတယ္။

ကုထံုးခံယူဖို႔ မသင့္ေတာ္သူမ်ား

ABO-incompatible kidney transplant ကုထံုးကိုခံယူဖို႔က လူတိုင္းနဲ႔ေတာ့ မသင့္ေတာ္ပါဘူး။ ႏွလံုးေရာဂါရွိသူေတြအပါအဝင္ နဂိုေရာဂါအခံရွိသူေတြဆိုရင္ ဒီလိုရႈပ္ေထြးတဲ့ခြဲစိတ္ကုသမႈကေန ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာေတြထပ္ခံစားရနိုင္ပါတယ္။

ဒီလိုေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာေတြက သက္ၾကီးရြယ္အိုလူနာေတြမွာ အစားထိုးကုသႏုိင္ဖို႔အတြက္ စဥ္းစားစရာေတြျဖစ္ပါတယ္။

“သက္ၾကီးလူနာေတြအတြက္ အစားထိုးမႈက မသင့္ေတာ္ေလာက္ဘူး။ တကယ္လို႔ ေက်ာက္ကပ္လွဴတဲ့လူက က်န္းမာသန္စြမ္းတဲ့လူတစ္ေယာက္ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ လွဴဒါန္းထားတဲ့ေက်ာက္ကပ္ကို အသက္ရွည္ရွည္ေနႏုိင္ဦးမယ့္ သူအတြက္ပဲ ထားခ်င္ပါတယ္။ အိပ္ရာထဲမွာလဲေနတဲ့လူနာတစ္ေယာက္အတြက္ က်န္းမာသန္စြမ္းတဲ့ေက်ာက္ကပ္တစ္ခုကို ေပးရတာ သင့္ေတာ္တယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္မထင္ဘူး” လို႔ ေဒါက္တာတန္က ေျပာပါတယ္။

ကုထံုးရဲ႕ကုန္က်စရိတ္က အေတာ္ေလးမ်ားေနဆဲျဖစ္တဲ့အတြက္ လူနာေတြအေနနဲ႔ စရိတ္တတ္နုိင္ဖို႔လည္းလိုအပ္ျပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ anti-rejection ေဆးဝါးေတြသံုးစြဲဖို႔လည္း တတ္နိုင္ရပါမယ္။

ကမာၻအႏွံ႔မွာ ေက်ာက္ကပ္အစားထိုးကုသသူအေရအတြက္က ပိုတိုးလာေနတယ္လို႔ တခ်ိဳ႕ကေဖာ္ျပေနၾကခ်ိန္မွာ အစိုးရနဲ႔အဖြဲ႕အစည္းေတြက ေက်ာက္ကပ္ေဆးမယ့္အစား အစားထိုးကုသဖို႔တိုက္တြန္းေနၾကေပမယ့္ စင္ကာပူမွာေတာ့ ဒီအေရအတြက္က မ်ားမလာေသးပါဘူး။

ခုခ်ိန္ထိေတာ့ ကိုယ္တြင္းအဂၤါေပးလွဴမႈေတြနည္းပါးေနေပမယ့္ ABO-incompatible transplants ကုထံုးေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးမႈေၾကာင့္ေသဆံုးရတဲ့အေရအတြက္ကို ေလ်ာ့နည္းေစလ်က္ရွိပါတယ္။

ေက်ာက္ကပ္ေဆးတာထက္ ပိုေကာင္းတဲ့နည္းလမ္း

ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးတဲ့လူနာေတြဟာ တစ္ေန႔ကို ေလးနာရီ၊ တစ္ပတ္ကို သံုးၾကိမ္ ေသြးသန္႔စင္ေပးေနရေပမယ့္ သူတို႔ထဲက ထက္ဝက္ေလာက္က ၅ ႏွစ္အတြင္း ေသဆံုးၾကပါတယ္။ ဒီကုသမႈက အစပိုင္းမွာ လူနာအေနနဲ႔ လက္ခံနိုင္ေလာက္တဲ့အထိ အဆိပ္အေတာက္ဓာတ္ေတြကိုေလွ်ာ့ခ်ေပးတာျဖစ္ေပမယ့္ အဲဒီအဆိပ္ေတြက ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာစုပံုလာမွာျဖစ္ျပီး သူတို႔ရဲ႕အၾကြင္းအက်န္ေတြက ေရရွည္မွာ ဒုကၡေပးနိုင္ပါတယ္။ အဲဒီကာလအတြင္းမွာ လူနာအေတာ္မ်ားမ်ားက ႏွလံုးေသြးေၾကာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ေရာဂါေတြျဖစ္လာၾကပါတယ္။

"ႏိႈင္းယွဥ္ရမယ္ဆိုရင္ အစားထိုးကုသမႈ ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာေတြ၊ အဆင္မေျပတာေတြ၊ ေက်ာက္ကပ္ေဆးရတဲ့ဒုကၡေတြမရွိေတာ့ဘဲ  အသက္ရွင္ဖို႔ ၈၀-၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိတယ္။ ဒီလိုဆို အစားထိုးကုသက အရမ္းကိုေကာင္းပါတယ္။ ဒါက ေက်ာက္ကပ္အထူးကုဆရာဝန္တစ္ေယာက္ရဲ႕ရႈေထာင့္ကေပါ့" လို႔ စင္ကာပူနုိင္ငံ Gleneagles Hospital  မွ ေဒါက္တာတန္ကေျပာပါတယ္။

ေဒါက္တာတန္သည္ စင္ကာပူႏုိင္ငံ Gleneagles ေဆးရံုမွ ေက်ာက္ကပ္အထူးကုတစ္ေယာက္ျဖစ္ျပီး ေက်ာက္ကပ္အစားထိုးျခင္း၊ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးျခင္းႏွင့္ ေသြးတိုးေရာဂါမ်ားအတြက္ အထူးျပဳကုသေနသူျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ ေဒါက္တာတန္သည္ Lups nephritis ကဲ့သို႔ autoimmune ေက်ာက္ကပ္ျပႆနာမ်ားကိုလည္း ကုသမႈျပဳျခင္းအတြက္ စိတ္၀င္တစားေလ့လာေနသူတစ္ဦးျဖစ္သည္။

Hello Health Group သည္ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။
ေန႕စဥ္ အသစ္အသစ္ေသာ သတင္းမ်ား ကို သိရိွႏိုင္ရန္ လိုတရ Application အား ဤေနရာတြင္ ႏွိပ္၍ အခမဲ႔ Download ရယူပါ။